Skip to main content
فهرست مقالات

گذر زهره و ترتیب سیارات نسبت به زمین در آثار هیئت دوره ی اسلامی مقاله

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (24 صفحه - از 41 تا 64)

چکیده:

از خلال نسخ خطی به جامانده از دوره اسلامی گزارش هایی مبنی بر رویت نقطه ای سیاه بر روی قرص خورشید به دست ما رسیده است. این گزارش ها معمولا با این ادعا همراه هستند که این نقطه سیاه، در واقع، سیاره زهره یا عطارد است که از مقابل قرص خورشید گذر می کند و وجود این پدیده نشان می دهد که زهره یا عطارد نسبت به خورشید در فاصله ای نزدیک تر به زمین قرار دارند. در این میان شواهدی وجود دارد که احتمال رویت گذر زهره توسط ابن سینا را افزایش می دهد. ولی قطب الدین شیرازی، تحت تاثیر روش مویدالدین عرضی در محاسبه ابعاد و اجرام، معتقد بود که فلک زهره در بالای فلک خورشید قرار دارد و به همین دلیل امکان رویت گذر سیاره زهره وجود ندارد. وی فهرستی از کسانی که ادعا کرده اند این پدیده را رویت کرده اند، عرضه می کند و با دلایل مختلف نشان می دهد که حتی اگر فلک زهره در زیر خورشید قرار داشته باشد، باز امکان رویت این پدیده وجود ندارد. وی برای اثبات این موضوع از آثار بطلمیوس استفاده می کند و دلایلی را که بر اساس دو مفهوم قاعده ستر و ترتیب طبیعی برای ترتیب سنتی سیارات ارائه شده بود، نقد می کند. او سرانجام نتیجه می گیرد که آنچه بعضی افراد به عنوان گذر زهره رویت کرده اند، یک لکه خورشیدی بوده است.

In extant Islamic manuscripts we can find some observation reports of a black dot on the surface of the Sun. These reports add that this dot should be the planet Venus or Mercury، transiting over the Sun، showing that both of them are below the sphere of the Sun. The research made so far on Ibn Sina’s report shows that it might relate to a really observed Venus transit. Quṭb al-Dīn al-Shīrāzī (d. 1311 AD) in his astronomical books presents a list of some of these reports. But، being under the influence of numerical calculations of Muʾayyid al-Dīn al-ʿUrḍī (d. 1266 AD) on the distances and sizes of the planets، he believes that the sphere of Venus is above the sphere of the Sun. So he argues that it is impossible to observe a Venus transit even if it were below the Sun. Using the Ptolemaic rules of occultation and natural order، he criticizes the standard order of the planets. Finally he argues that what they have observed is nothing but a Sunspot.

کلیدواژه ها:

ابن سینا ، قطب الدین شیرازی ، مجسطی ، بطلمیوس ، الاقتصاص ، بطروجی ، ترتیب سیارات ، گذر زهره ، لکه خورشیدی ، خلاصه المجسطی شفاء


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.