Skip to main content
فهرست مقالات

نقدی بر نظریه انتقادی تکنولوژی مقاله

نویسنده:

علمی-پژوهشی (حوزه علمیه)/ISC (24 صفحه - از 135 تا 158)

چکیده:

در حوزه فلسفه و مطالعات تکنولوژی تا کنون رویکردهای مختلفی برای مواجهه با این پدیده اتخاذ شده است. در این مقاله ضمن معرفی و نقد اجمالی دو دیدگاه عمده در این حوزه، یعنی ذات­گرایی و ابزارگرایی، به بررسی رویکرد اندرو فینبرگ در مواجهه با تکنولوژی پرداخته خواهد شد. فینبرگ بر خلاف دیدگاه ذات­گرایان و ابزارگرایان، تکنولوژی را خودمختار یا خنثی نمی ­پندارد، بلکه با نقادی نظام تکنیکی موجود، آن را از طریق مشارکت عمومی در فرایند طراحی­ های تکنیکی تغییرپذیر می­ داند. وی معتقد است نظام تکنیکی موجود مبتنی بر ارزش­های سرمایه­ داری شکل گرفته است و افرادی اندک برای آن تصمیم‌گیری م ی­کنند؛ درحالی ­که عموم مردم حق مداخله در شکل ­گیری این نظام را دارند. راهکار فینبرگ برای برون­رفت از فضای تکنیکی موجود، جایگزینی ارزش­های دموکراتیک به جای ارزش­های سرمایه­داری است. اما او با وجود اهمیت غیر قابل چشم ­پوشی مفهوم ارزش­های دموکراتیک در نظریه ­اش، این مفهوم را مبهم رها می­ کند و تعریف دقیق و مشخصی از آن ارائه نمی­ دهد. این مقاله پرسش­هایی را طرح می­ کند که در اثر ابهام مفهوم ارزش­های دموکراتیک به وجود می­ آید و پاسخ به آنها لازمة فراهم‌ کردن شرایط برای دگرگونی نظام تکنیکی است.

Due to the increasing development of new technologies and the unprecedented use of them, especially in the cyberspace domain, social and philosophical mission requires this important aspect of modern human life to be studied. In the field of philosophy of technology and technology studies, different approaches have been adopted to face this phenomenon. In this paper, In addition to introducing and criticizing the two main views in this area, namely substantivism and instrumentalism, we will discuss Andrew Feenberg’s approach to face technology. Feenberg, unlike substantivists and instrumentalists, argues that technology is not autonomous or neutral and can be changed through public intervention in the process of technical designs. He believes that the existing technical system is based on capitalist values and a few groups make decision for it, while the public have the right to intervene in the formation of this system. Feenberg’s solution for releasing from the modern technical space is to replace democratic values instead of capitalist values. But, despite the importance of non-negligible notion of democratic values in his theory, Feenberg leaves this notion ambiguous and dosen’t give a clear definition of it. This paper outlines the questions that arise from the ambiguity of the concept of democratic values and the answers to them is necessary to provide the conditions for the transformation of the technical system.

خلاصه ماشینی:

"فینبرگ با رد مشی کلی دیدگاه های ذات گرایانه و ابزارگرایانه ، موضعی سیاست گذارانه نسبت به تکنولوژی اتخاذ می کند و معتقد است در فرایند طراحی های تکنیکی دخالت هایی از جنس سیاست گذاری صورت می گیرد که می توان با تغییر این سیاست ها، تغییراتی در نظام تکنیکی ایجاد کرد. اگر افراد یک جامعه به نقطه ای برسند که متوجه شوند محیط زیست تکنولوژی به ابعادی از طبیعت بشری شان خدمت رسانی نمی کند یا جنبه هایی از آن در این نظام نادیده گرفته می شود، نظام تکنیکی حاکم در نظرشان برجسته و مهم می شود و توجه افراد به آن جلب می شود؛ زیرا نظام موجود با نادیده گرفتن برخی از نیازهای مردم ، دیگر کارایی سابق را ندارد و دچار بحران می شود؛ در نتیجه نیاز به تغییر برخی از جنبه های آن حس می شود. فینبرگ باید موضع خود را در قبال سوالاتی از این قبیل مشخص کند: آیا ارزش های دموکراتیک ، مجموعه ای معین از ارزش هاست یا خیر؟ اگر مجموعه ای معین باشد، آیا می تواند جهان شمول باشد به طوری که در آن همۀ ارزش های بومی مورد احترام واقع شوند؟ اگر مجموعه ای معین نیست ، چگونه تعیین می شود؟ آیا اکثریت مردم آن را تعیین می کنند؟ پشتوانه خوش بینی به رهایی بخش بودن خواست اکثریت چیست ؟ در وضعیتی که تزاحم ارزش های گروه های مختلف اجتماعی پدید می آید، چگونه و بر اساس چه معیاری باید تصمیم گرفت ؟ بنابراین برای تحقق یافتن و عملی شدن راهکارهای فینبرگ برای ایجاد تغییر در نظام تکنیکی ، باید تکلیف را با پرسش ها و چالش هایی از این قبیل مشخص نمود."

کلیدواژه ها:

دموکرانیزه کردن ، نظریه ابزاری سازی ، مدرنیته بدیل ، ذات گرایی ، ابزار گرایی ، ارزش های دموکراتیک ، نظریه انتقادی تکنولوژی

Instrumentalism ، Technology ، Substantivism ، Critical Theory of ، Democratizing ، Democratic values ، Theory of Instrumentalization ، Alternative modernity


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.