Skip to main content
فهرست مقالات

زن در آینه شعر فارسی (7- فخرالدین اسعدگرگانی)

نویسنده:

ISC (32 صفحه - از 197 تا 228)

فخرالدین اسعد گرگانی، شاعر قرن پنجم هجری است و تنها اثر او، ترجمه منظومی از داستان عاشقانه «ویس» و «رامین» است که به تمدن های پیش از اسلام تعلق دارد. این اثر از سویی جدال سرنوشت است که شخصیت های داستان را به طرز اجتناب ناپذیری در برابر حوادث متعدد قرار می دهد و از سوی دیگر آینه ای از مفاسد اجتماعی آن روزگار و تمایلات نفسانی بشر است که بستر ماجراهای داستان واقع می شود. «ویس»، قهرمان اول داستان است که برخی او را به سبب بی پروایی و جسارت زنانه اش ستوده اند و برخی دیگر در محکمه اخلاق، از بی عفتی او سخن گفته اند. مقاله حاضر با نگاهی نو به داستان، نه در پی تبرئه ویس، که درصدد تحلیل منصفانه شخصیت او و بررسی نقش دیگران، به خصوص مردان، در کشاندن او به ماجراهایی است که سبب محکومیت وی در ادبیات فارسی شده است.

خلاصه ماشینی:

"ناممکن ساخته بود: میـان ما چو این کینه در افتـاد نباشد نیــز 1 مـا را دل به هم شــاد اگـر چه پادشــاه و کامــرانی ز دشمن دوست کردن چون توانی؟ به مهر آنگه بود با تو مرا ساز که باشــد جفت با کبک دری بـاز 2 5- ویس اطمینان داشت که هرگز نمی‌تواند موجبات رضایت و کامرانی موبد را فراهم آورد و به مراد وی باشد، حتی اگر دست تقدیر او را به اجبار در اختیار موبد گذارد: بلرزم چون بیندیشم ز نـامت بدین دل چون توانم جست کامت؟ وگر گیتی به رویم سختی آرد مــرا روزی به دست تــو سپــارد، تو از پیوند من شـادی نبینـی نه با من یک زمـان خــرم نشینــی 3 اما پیرمرد شوربخت که با تمام مکنت شاهی از توشة عاشقی هیچ نداشت، از معشوق دست‌نیافتنی دست بر نمی‌داشت که لااقل در این مورد بتواند رضایت وی را جلب کند؛ بلکه به‌عکس می‌اندیشید که با ضمیمه کردن ویس بر جلال پادشاهی خود، نام و آوازه‌ای نو می‌باید و ننگ دست خالی برگشتن به مرو را از خود دور می‌کند: چه سازم تا بیابم کام خود را بیفزایـم بـه نیکی نـام خود را اگر نومید از این دز بازگردم به زشتی در جهان آواز گردم 4 لذا نامه‌ای به شهرو مادر ویس نوشت و او را به خاطر پیمان‌شکنی با موبد، به تنبیه دنیوی با جنگ و عقوبت اخروی نزد خدا هشدار داد و هدایای بسیار نیز همراه نامه ساخت."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.