Skip to main content
فهرست مقالات

ارزش شناخت در فلسفه ملاصدرا

نویسنده:

چکیده:

ﺑﺮای ﺑﻴﺎن ﻣﺴﺄﻟﺔ ﻛﺎﺷﻔﻴﺖ ﻋﻠﻢ ، اﺑﺘﺪا ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻋﻠﻢ و ﻛﺎﺷﻔﻴﺖ و ﺳﭙﺲ, ﻣﺮاﺗـﺐ و اﻗﺴﺎم آن و در ﻧﻬﺎﻳﺖ, ﻣـﻲﻧﻤﺎﻳـﺪ . ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ وی ﺑﺮای ﻋﻠـﻢ ﻣﻔﻬـﻮم ﻗﺎﺋـﻞ اﺳـﺖ , ﻧـﻪ ﻣﺎﻫﻴـﺖ. ﻫﻤﭽﻨــﻴﻦ, او ﻋﻠــﻢ را از ﺳــﻨﺦ وﺟــﻮد داﻧــﺴﺘﻪ اﺳــﺖ و ﻣﺎﻧﻨــﺪ وﺟــﻮد آن را ﺑﺪﻳﻬﻲاﻟﺘﺼﻮر و اﻟﺘﺼﺪﻳﻖ ﻣﻲ داﻧﺪ؛ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺗﻨﺒﻬـﺎ ﺑﺮاﻫﻴﻨﻲ ﺑﺮای اﺛﺒﺎت ﻋﻠﻢ اﻗﺎﻣﻪﻛﺮده اﺳﺖ. ﻣﻼﺻﺪرا ﻋﻠﻢ را ﻣﺎﻧﻨﺪ وﺟﻮد اﻣﺮی ﻣﺸﻜﻚ و ذوﻣﺮاﺗﺐ ﻣـﻲ داﻧـﺪ و ﺑـﺮای آن اﻗﺴﺎم ﺣﺴﻲ، ﺧﻴﺎﻟﻲ و ﻋﻘﻠﻲ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ. وی ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻋﻠـﻢ وﺟـﻮدی اﻳﺸﺎن راﺑﻄـﻪای ﺻـﺪوری اﺳـﺖ؛ ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ , اﻳـﺸﺎن ارﺗﺒﺎط ﺣﻠﻮﻟﻲ ﻧﻔﺲ ﺑﺎ ﺗﻤﺎم ﻣﺪرﻛﺎت را ﻧﻔﻲ ﻧﻤﻮده و راﺑﻄﺔ ﻧﻔﺲ ﺑﺎ ﻣﻌﻠـﻮم را راﺑﻄه ﻓﺎﻋﻞ و ﻓﻌﻞ داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ. از ﻧﻈﺮ ﻣﻼﺻﺪرا , ﻛﺎﺷـﻔﻴﺖ ﻣﺮاﺣـﻞ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﺸﺎن ﻧﻔﺲ ارﺗﺒﺎط ادراک ﻋﻘﻠﻲ ﺑﺎ ﻋﻘﻞ ﻓﻌﺎل را ﻛﻪ اﺗﺤﺎد ﺣﻘﻴﻘﻪ (ﻋﻘﻞ ﻓﻌﺎل) ﺑﺎ رﻗﻴﻘﻪ (ادراک ﻋﻘﻠﻲ) اﺳﺖ, ﺑﺮای ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻛﺎﺷـﻔﻴﺖرﻗﻴﻘﻪ از ﺣﻘﻴﻘﻪ ﻛﺎﻓﻲ ﻣﻲ داﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ, اﻳـﻦ ﻛﺎﺷـﻔﻴﺖ ﺑـﻴﻦ ادراک ﺧﻴـﺎﻟﻲ و ﺣﺴﻲ ﺑﺎ ﻋﻘﻞ ﻓﻌﺎل و ﻧﻔﺲ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﻗﺮار اﺳﺖ. ﻧﻜﺘﺔ ﻣﻬﻢ در ﻛﺎﺷﻔﻴﺖ ادراک ﺣﺴﻲ از ﻣﻌﻠﻮم ﺑﺎﻟﻌﺮض(ﺻﻮرت ﺣﺴﻲ در ﻋﺎﻟﻢ ﻃﺒﻴﻌﺖ) اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻘﻴـﺪة وی، ﺻـﻮرت ﺣـﺴﻲ ﻣﺮﺗﺒـﺔ ﻧﺎزﻟـﻪ و رﻗﻴﻘـﻪ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﻣﺜﺎﻟﻲ ﻋﻘﻞ ﻓﻌﺎل اﺳﺖ؛ ﭼﻮن ادراک ﺣﺴﻲ ﻧﺰد ﻧﻔﺲ ﻧﻴﺰ رﻗﻴﻘـﺔ ﻋﻘـﻞﻓﻌﺎل ﺑﺎ ﻧﻔﺲ اﺳﺖ. ﻛﺎﺷﻔﻴﺖ ﺑﻴﻦ ادراک ﺣﺴﻲ ﺑـﺎ ﻣﻌﻠـﻮم ﺑـﺎﻟﻌﺮض از ﻃﺮﻳـﻖ ﻋﻘﻞ ﻓﻌﺎل ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد.

کلیدواژه ها:

علم ، ادراک حسی ، ادراک خیالی ، ادراک عقلی ، کاشفیت ، مراتب علم ، وجود علم ، حقیقت علم ، عقل فعال و قیام حلولی و قیام صدوری


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.