Skip to main content
فهرست مقالات

سه شاعر عثمانی و مشروطیت ایران مقاله

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (20 صفحه - از 53 تا 72)

چکیده:

مناسبات فرهنگی ایران و عثمانی دیرینه است و وجود آن جای پرسش ندارد.اما واکنش‌های فرهنگی- سیاسی شاعران و متفکران عثمانی،در قبال رویدادهای اجتماعی-سیاسی ایران که پدیده‌ای است‌ متأخر،شایان مطالعه و بررسی است.هدف این مقاله،بررسی تأثیرپذیری سه تن از شاعران بلند آوازهء عثمانی از بزرگان ادب ایران و چگونگی واکنش ایشان به حوادث مربوط به قانون‌خواهی ایرانیان است‌ که،هرچند در ظاهر،بیان«حدیث دیگران»بوده،اما کاربردی دوگانه داشته و ضمن پشتیبانی از جنبش‌ ایرانیان،زمینهء توفیق فعالیت‌های مشروطه‌خواهی در عثمانی و تثبیت آن را،نیز،مساعدتر می‌کرده است.

خلاصه ماشینی:

"سلطان بایزید: هر درد که پیدا شود از سینهء چاکم‌ ابری شود و گریه کند بر سر خاکم نجاتی: هر ناوک نی کز تو رسد بر دل چاکم‌ نایی شود و ناله کند بر سر خاکم جعفر چلبی: هر تیر جفا کز تو رسد بر دل چاکم‌ سروی شود و سایه کند بر سر خاکم وصفی: هر سنگ جفا کز تو رسد بر دل چاکم‌ لوحی شود و سایه کند بر سر خاکم مؤیدزاده: هر تیر سه‌پر کز تو رسد بر دل چاکم‌ مرغی شود و رقص کند بر سر خاکم حاجی حسن‌زاده: هر غمزهء شوخی که رسد بر دل چاکم‌ سوسن شتود و سایه کند بر سر خاکم کمال پاشازاده: سودای خطت کز تو رسد بر دل چاکم‌ سنبل شود و بوی دهد بر سر خاکم (Kinali-Zade 1987:82-83)) و نمونهء زیر نیز بین سلطان سلیمان قانونی و مولانا مجی الدین تبریزی مشهور به صاچلی امیر قاضی استانبول و شیخ الاسلام‌ ابو السعود افندی صورت گرفته که در آن مصرع به مناظره گذاشته شده‌ «هر عیب که سلطان بپسندد هنر است» بوده است: مولانا محی الدین تبریزی می‌گوید: چون شاه جهان‌پناه صاحب‌نظر است‌ داند که متاع بنده درج درر است‌ ور زانکه عنایتش به سوی دگر است‌ هر عیب که سلطان بپسندد هنر است محمد فاتح،سلطان بایزید دوم،سلاطن سلیم اول،سلطان سلیمان قانونی،شاهزاده جم و بسیاری از شاهزادگان عثمانی به زبان فارسی شعر می‌سرودند و دیوان شعر فارسی داشتند (Kinali-Zade 1989,c."

کلیدواژه ها:

ایران ، مشروطیت ، عثمانی ، محمد عاکف ارسوی ، مدحت جمال ، محمد اشرف


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.